نوع فایل: word
قابل ویرایش 140 صفحه
جهت دریافت درجه ی کارشناسی در رشته ی روان شناسی
چکیده:
شهادت زنان، از دیرباز در فقه، مورد بحث و گفت وگو بوده است. در میان فقیهان اهل سنّت، از زمان پیدایش مذاهب، اختلاف نظر وجود داشته است .
امروزه یکی از مسائل مهم و مورد توجه جامعه بین المللی، مسأله حفظ و رعایت حقوق زنان، مراعات تساوی حقوق زن و مرد و عدم تبعیض بر اساس جنسیت است. این احساس مخصوصاً در بین بسیاری از زنان وجود دارد که در طول تاریخ به آنها ستم رفته و حقوق و شأن انسانی آنها رعایت نشده است و حتی در دوران کنونی نیز با همه پیشرفتهایی که نصیب زنان شده، باز هم در بسیاری از موارد شأن انسانی آنها رعایت نمیشود. معمول است که وقتی از حقوق زنان بحث میشود، راجع به شهادت دادن آنها نیز سخن به میان میآید. البته شهادت جزء حقوق نیست و تکلیف محسوب میشود؛ گاهی اوقات همین عدم تفکیک حقوق و تکالیف باعث بروز سوء تعبیرهایی میشود که در این رساله به آنها اشاره میشود.
واژگان کلیدی : شهادت ـ زن ـ گواهی ـ حق ـ حکم ـ تکلیف ـ حق الله ـ حق الناس
طرح مساله:
با ظهور اسلام در شبه جزیره عربستان ، تحولی عظیم در تمامی زمینه های زندگی عرب جاهلی بوجود آمد و احکام مربوط به طهارت و نجاست نیز از این دگرگونی بی بهره نبود و اسلام در این زمینه هم شیوه های نو به جهان عرضه داشت .
هر چند تا کنون در کتب فقهی نسبت به قاعده طهارت بحثهای زیادی شده است ولی ابعاد این بحث مهم فقهی بطور جداگانه هیچگاه مد نظر نبوده است .
2 ـ مسائل تحقیق
الف ـ آیا قاعده طهارت جزء اصول عملیه است یا یک قاعده فقهی است ؟
ب ـ آیا قاعده طهارت در همه ابواب فقه جاری می شود یا فقط به ابواب خاصی تعلق دارد؟
ج ـ آیا قاعده طهارت بر 4 اصل عملی ( استصحاب ، برائت ، احتیاط و تخییر تقدم دارد یا خیر ؟
3 ـ فرضیه ها
الف ـ قاعده طهارت یک قاعده فقهی است نه یک اصل عملی ، این قاعده گر چه شباهت زیادی به اصول عملیه دارد ولی وجه افتراق آن با اصول عملیه این است که مجرای اصول عملیه همه ابواب فقه و اصول است ، در حالیکه مجرای قاعده طهارت فقط عبادات می باشد
ب ـ قاعده طهارت فقط به ابواب عبادات اختصاص دارد و در بقیه ابواب فقه همچون معاملات و جزائیات جاری نمی شود .
ج ـ بنظر می رسد قاعده طهارت بر اصل استصحاب رجحان دارد ، تقدم آن بر اصل احتیاط در بعضی موارد محل تردید است ، و قاعده تخییر نیز با این اصل اصطکاک پیدا نمی کند و اصل برائت نیز با این اصل مترادف و هم مبنا است .
4 ـ اهداف تحقیق
ـ تبیین جایگاه قاعده طهارت در میان دیگر قواعد فقهی
ـ مطالعه تطبیقی قاعده طهارت بعنوان اصلی مهم در فقه عبادات
- استفاده دانش پژوهان دانشگاه ، حوزه های علمیه و دیگر طالبان علم
5 ـ سابقه تحقیق
در مورد قاعده طهارت تاکنون تحقیقات زیادی صورت نگرفته و ما حصل آنچه انجام شده وجیزه هایی بوده است که به نگارش در آمده است و از جمله آنها می توان به کتاب قواعد الفقهیه آیت الله مصطفوی اشاره نمود که در ایران به چاپ رسیده است .
اما مزیتی که که رساله حاضر نسبت به نظائرش دارد این است که به جزئی ترین مسائل مربوط به مبانی قاعده طهارت و ریشه های آن پرداخته است ، در عین حال اکثر رساله ها و پایان نامه ها و کتب مختلف وقتی به بحث طهارت وارد شدند خصوصا فقهای امامیه به اصل بحث طهارت پرداخته و از کنه قاعده طهارت غافل شده اند ، در این رساله به اصل قاعده طهارت ، اهمیت آن و اهداف آن پرداخته و کالبد شکافی کرده و سعی شده از حاشیه و به درازا کشانیده شدن بحث با عنایت به گستردگی آن اجتناب گردیده است .
6 ـ ضرورت تحقیق
اهمیت و ضرورت آشنایی با قاعده و اصل طهارت با توجه به نقش و کارکرد اساسی و مهم آن در زندگی روزمره و جامعه مشخص می شود ، تا بتوان در پرتو این تحقیقات و مناظرات و مباحث مبتنی بر موازین فقهی به الگوی کارآمدی دست یابیم .
7 ـ شیوه تحقیق
در این پایان نامه ، شیوه تحقیق و جمع آوری اطلاعات مبتنی بر روش کتاب ورزی و کتابخانه ای می باشد که پس از جمع آوری معلومات و اطلاعات لازم به تحلیل و بررسی داده ها و اطلاعات پرداخته ایم . در جمع آوری اطلاعات فقهی در وهله اول به منابع موجود فارسی مراجعه شد و با ملاحظه کمبود اطلاعات لازم از منابع عربی به نحوی گسترده جهت غنی شدن مباحث بعمل آمد .
8 ـ روش نگارش تحقیق
با استفاده از روش توصیفی ، ابتدا در فصل اول رساله ، به بیان کلی مفاهیم طهارت و قاعده طهارت پرداختیم و در فصل دوم به بیان رابطه قاعده طهارت با اصول عملیه پرداختیم ، در فصل سوم آن را با دیگر قواعد فقهی مقایسه نموده و در فصل پایانی نیز مصادیقی از اجرای این قاعده را بیان نمودیم .
فهرست مطالب:
چکیده
طرح تحقیق
فهرست مطالب
فصل اول : کلیات
مبحث اول : مفهوم قاعده
گفتار اول : معنای لغوی قاعده
گفتار دوم : تعریف و معنای اصطلاحی قاعده
مبحث دوم : معنای طهارتو بررسی نشاپیدایش
مبحث سوم : تفاوتها و جایگاهها
گفتار اول : تفاوت میان قاعده و اصل
گفتار دوم : جایگاه قواعد فقهی بین فقه و اصول
فصل دوم : قاعده طهارت
مبحث اول : مدارک قاعده
گفتار اول : آیات شریفه رآن
گفتار دوم : روایات و سیره معصومین
گفتار سوم : خصوصیات قاعده طهارت
مبحث دوم : جریان قاعده طهارت در شبهات موضوعیه و حکمیه
گفتار اول : شبهه موضوعیه و حکمیه و تفاوت آنها
گفتار دوم : جریان یا عدم جریان این قاعده در شبهات ذکوره
مبحث سوم : اصل احتیاط و قاعده طهارت
گفتار اول : جایگاه اصل احتیاط
گفتار دوم : عدم تعارض اصل احتیاط با قاعده طهارت
گفتار سوم : سیره پیامبر اعظم ( ص ) و معصومین ( ع )
مبحث چهارم : ارتباط اصول عملی دیگر با قاعده طهارت
گفتار اول : استصحاب و قاعده طهارت
گفتار دوم : برائت و قاعده طهارت
گفتار سوم : اجزاء و قاعده طهارت
فصل سوم : واقعی بودن طهارت و نجاست
مبحث اول : اعتباری بودن طهارت و نجاست
مبحث دوم : عرفی بودن طهارت و نجاست
مبحث سوم : واقعی بودن طهارت و نجاست
فصل چهارم : رابطه قاعده طهارت با دیگر قواعد فقهی
مبحث اول : قاعده طهارت و قاعده حرمت نجاست
مبحث دوم : قاعده طهارت و قاعده غلبه
مبحث سوم : قاعده طهارت و قاعده جب
فصل پنجم : مصادیق اجرای قاعده طهارت
مبحث اول : جواز بهره برداری از پوست مردار
مبحث دوم : طهارت و پاک بودن اهل کتاب
مبحث سوم : نجس بودن نیم خورده کافران
مبحث چهارم : حرام بودن هم غذایی با کافران در یک ظرف
مبحث پنجم : حرمت غذا خوردن در ظرفهای کافران
مبحث ششم : شستشوی بدن در گندابها
مبحث هفتم : پیوند اعضای انسان
نتیجه گیری
منابع و مآخذ
منابع و مأخذ:
1 . آشتیانی ، میرزا محمود ، کتاب الطهاره ، ایران ، انتشارات معارف اسلامی تهران ،1422
2. ابو منصور حسن بن علی ، جامع المقاصد فی شرح القواعد ، ج 2 ، انتشارات جهان ، تهران
3 . انصاری ، شیخ مرتضی ، فرائد الاصول ، ج 1 ، چاپخانه مرتضوی ، تهران ، 1395
4 . آصف المحسنی ، محمد ، حدود الشریعه ، ج 2 ، چاپ اول ، چاپخانه امیرالمومنین
5 . ابن ادریس الاجلی الحلی ، شیخ ابی عبدالله محمد ، السرائر ، چاپ دوم ، انتشارات معارف اسلامی ، تهران ، 1390 ه . ق .
6 . آل مبارک الاحسائی ، شبخ عبد العزیز حمد ، خزانه الفقه المالکی ، جزء سوم ، دارالغرب اسلامی ، لبنان ، بیروت ، 1995 م
بحرانی ، شیخ یوسف ، حدائق الناظره ، ج 25 ، موسسه نشر اسلامی ، چاپ اول ، قم ، 1409 ق
بهوتی ، منصور بن یونس ، کشاف القناع عن متن الاقناع ، بیروت ، دار الکتب العلمیه ، 1418 ق ، ج 19
9 . تهاتوی ـ کشاف اصطلاحات الفنون ـ انتشارات دار الاحیاء التراث بیروت ، ج2
10 الجزیری ، عبدالرحمن ، الفقه علی المذاهب الاربعه ، دار الاحیاء التراث العربی ، 1406 ه . ق
11 . حلی ، حسن بن یوسف ، تذکره الفقهاء ، ج 2 ، مکتبه المرتضویه لاحیاء الآثار الجعفریه ، تهران
حکیم ، محمدتقی ، فوائد الاصول العامه ، نشر مؤسسه آل البیت ، 1402 ه. ق
13 . خمینی، روح اللّه، تحریرالوسیله، مؤسسه النشر الاسلامی، قم، ج2.
14 . الخوری الشرتونی اللبنانی ، سعید ، اقرب المورد ، کتابخانه آیت الله مرعشی ، قم ، ج 3
15 . خوئی ، ابوالقاسم ، منهاج الصالحین، مطبعه النعمان ، نجف اشرف ، 1397 ق . ج2 ،
16 . راغب اصفهانی ، المفردات فی غریب القرآن ، چاپ دوم ، کتابفروشی مرتضوی ، پائیز 1362
17 . زینالدین بن على العاملى (شهید ثانى)، مسالک الافهام، مؤسسه المعارف الاسلامیه، قم، چاپ اول، 1416 ق، ج 8
18 . الطریحی ، فخرالدین ، مجمع البحرین ، تقیق سید احمد حسینی ، ج 6 ، چاپ اول ، مکتبه المرتضویه لاحیاء آثار الجعفریه ، تهران ، 1381
19 . طوسی ، ابی جعفر ، المبسوط ، ج 6 ، مکتبه الرضویه لاحیاء آثار الجعفریه ، تهران ، 1365 ه . ش
20 . شمس الدین المقدسی ، محمد بن مفلح ، الفروع ، عالم الکتب ، چاپ چهارم ، بیروت ، 1405 ه. ق ، ج 10
شهید ثانی ، محمد بن مکی عاملی ، القواعد والفوائد ، ج1 ، مقدمه به قلم دکتر سید عبدالهادی حکیم ، مکتبه المفید ، قم.
22 . شیخ حر عاملی ، محمد بن الحسن ، وسائل الشیعه ، ج 15 ، کتاب النکاح ، دار احیاء التراث العربی ، بیروت
23 . شهید ثانی ، الروضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه ، به تصحیح و تعلیق سید محمد کلانتر ، انتشارات جامعه النجف الدینیه
24 . شهید ثانی ، زین الدین ، مسالک الافهام ، ج 1 ، چاپ سنگی
25 . شیخ مفید ، المقنعه ، چاپ دوم ، موسسه نشر اسلامی ، 1410 ه . ق .
26 . .شیخ طوسی ، الخلاف،موسسه اسماعیلیان ، قم ، ج3
27 . شیخ صدوق ، من لایحضره الفقیه، دار الکتب الاسلامیه ، چاپ پنجم ، ج3
28 . صانعی ، یوسف ، مجمع المسائل ، انتشارات میثم تمار ، قم ، چاپ اول ، 1376 ، ج 1
29 . صافی گلپایگانی ، لطف الله ، جامع الاحکام ، انتشارات حضرت معصومه (ع ) ، قم ، 1419 ، ج 2
30 . طباطبایی، محمدحسین، المیزان ، چاپ پنجم ، مؤسسه الاعلمی، بیروت 1403ق ـ 1983م ج19.
31 . طوسی ، محمد بن الحسن ، النهایه فی مجرد الفقه و الفتاوی ، انتشارات محمدی ، قم ، ج 2
32 . الکلینی ، محمد بن یعقوب ، فروع کافی ، بیروت ، دارالصعب ، دارالتعارف ، 1401 ه . ق ، ج 6
33 . فاضل هندی ، بهاءالدین محمد ، کشف اللثام ، ج 1 ، چاپ سنگی ، به کوشش عبدالحسین سمسار اصفهانی
فاضل تونی ، الوافیه فی اصول الفقه ، تحقیق سید محمدحسین رضوی، مجمع فکر اسلامی، قم
35 . فیروز آبادی ، ابو اسحاق ، المهذب ، ج 3 ، مصر ، مطبعه دار المنار ، 1367 ق
علامه حلی، مختلف الشیعه ، ج1، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، قم.
37 . غزالی الطوسی الشافعی، ابی حامد محمد بن محمد بن محمد بن احمد ، المستصفی ، المستصفی من علم الاصول ج1 ، تحقیق د. محمد سلیمان الاشقر ، نشر موسسه الرساله بیروت
38 . مکی عاملی ، محمد بن حسن ، معروف به شهید اول ، اللمعه الدمشقیه ، چاپ اول ، موسسه فقه شیعه ، بیروت ، 1990 م
39 . مغنیه ، محمد جواد ، فصول الشرعیه علی مذهب الامامیه ، بیروت ، 1961 ، چاپ دوم
40 . مغنیه ، محمد جواد ، فقه الامام الصادق(ع)» انتشارات قدس ، قم ، بدون چاپ، ج5 ،
41 . میرزای قمی ، جامع الشتات ، چاپ سنگی ، تهران ، 1310 قمری
موسوی سبزواری ، سید عبدالاعلی ، مهذب الاحکام ، موسسه المنار ، قم ، چاپ چهارم ، 1417 ق ، ج 25
43 . مجلسی، محمد باقر ، بحارالانوار، انتشارات مؤسسه الوفاء، بیروت، چاپ سوم، 1403ق.، ج 11
44 . موسوی بجنوردی ، میرزا حسن ، قواعد فقهیه ، ج 4 ، چاپ دوم ، مطبعه الآداب نجف ، 1391 ه . ق
45 . موسوی خمینی، سید روح الله، استفتائات، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ اول، 1381، ج3.
46 . موسوی خمینی، سید روح الله، تحریر الوسیله، نجف الاشرف، آداب، چاپ دوم،
1409 ق، ج2.
47 . موسوی سبزواری، سید عبد الاعلی، مهذّب الأحکام، قم، مکتبه آیه الله السید السبزواری، چاپ چهارم، 1413 ق، ج 25.
48 . موسوی خویی، سید ابوالقاسم، مصباح الفقاهه، وجدانی، چاپ سوم، 1371، ج5.
49 . مومن سبزواری، محمد باقر، کفایه الاحکام، قم، مهر، بیتا.
50 . مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1353 ـ 1366، ج 3.
51 . نجفی ، شیخ محمد حسن ، جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام ، جلد نکاح ، تهران
52 . نوری طبرسی، میرزا حسین، مستدرک الوسائل، بیروت، آل البیت، چاپ اول، 1408ق، ج14
53 . نراقی، مولی احمد، عوائد الایام، قم، مکتبه البصیری (چاپ سنگی)، 1408 ق
پایان نامه یمبانی شهادت زنان در اسلام. doc
